Feiten en fabels over WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2

De argumenten om WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 niet te gebruiken

  1. Argument: "Het is niet mogelijk om aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 te voldoen"

    Dit klopt niet: Er zijn inmiddels genoeg websites die aan alle eisen van WCAG 2.0 / Webrichtlijnen voldoen. Het register van toegankelijke websites van Stichting drempelvrij.nl laat een overzicht zien van deze websites. In het register vindt u websites met drie soorten logo's. Het Waarmerk drempelvrij.nl bestaat namelijk uit drie niveaus: drempelvrij niveau 1, drempelvrij niveau 2 en drempelvrij niveau 3. Bij de drie niveaus horen drie logo's. Het logo zonder sterren is drempelvrij niveau 1. Het logo met twee sterren is drempelvrij niveau 2. De websites met het logo met drie sterren voldoen aan drempelvrij niveau 3.

  2. Argument: "Van de WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 mag je geen [vul hier een technologie in] gebruiken", of: "Web 2.0 en RIA gaan niet samen met WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2"

    Dit klopt niet: Elke technologie mag gebruikt worden, als er maar gelaagd is gebouwd. Gelaagd bouwen houdt in: zorgen dat een website ook nog werkt zonder alle extra's. Als een bezoeker alleen maar tekst kan zien (of laten voorlezen) en alleen een toetsenbord tot zijn beschikking heeft, moet hij de website nog steeds kunnen gebruiken. Dat betekent niet dat een interactieve Web 2.0 site met een mooie vormgeving niet meer kan. Al die verrijkingen moeten alleen als extra lagen bovenop deze basislaag worden gebouwd, iets dat heel goed mogelijk is.

  3. Argument (van ontwikkelaar): “De hele site voldoet aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2, alleen de content niet, want daar zijn de gebruikers verantwoordelijk voor”

    De ontwikkelaar heeft deels gelijk, mits is vastgesteld dat de onderdelen waarvoor hij/zij verantwoordelijk is aantoonbaar aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 voldoen. Of de inhoud van de website aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 voldoet, is voor een groot deel de verantwoordelijkheid van de webredacteuren. Maar ook de ontwikkelaar draagt hier aan bij:

    • De ontwikkelaar moet zorgen dat het CMS (Content Management System) de webredacteur de mogelijkheid geeft om content te publiceren die aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 voldoet;
    • De ontwikkelaar moet ook zorgen dat het CMS de webredacteur niet de mogelijkheid geeft om foutieve HTML-code in te voeren. Een onderstreep-knop in een editor zorgt bijvoorbeeld bijna altijd voor ongeldige code.
    • De ontwikkelaar moet zorgen dat het CMS ingeplakte content uit bijvoorbeeld Microsoft Word opschoont, zodat er geen ongeldige HTML-code in de content blijft staan;
    • De ontwikkelaar moet de redacteuren uitleggen hoe zij met WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 om moeten gaan, of adviseren dat zij een cursus volgen.
  4. Argument: "Toepassing van WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 maakt een website duurder"

    Dit klopt niet: in veel gevallen kost het toepassen van WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 niet veel extra. Daarvoor moet u wel naar de lange termijn kijken, en de WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 vanaf de start van het project meenemen.

    Waarom hoeft een website die aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 voldoet niet méér te kosten?

    • WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 zorgen voor een toegankelijke website van hoge kwaliteit, die lang meegaat. Kwaliteit kost altijd geld.
      De uitdrukking 'wie denkt dat kwaliteit duur is, weet niet wat gebrek aan kwaliteit kost' gaat ook op voor WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2. Een goede website laten bouwen kost altijd geld, want kwaliteit kost geld. U investeert in een website die toegankelijk en uitbreidbaar is en jarenlang mee kan gaan. Snel en goedkoop een website laten bouwen kan altijd, maar er is een grote kans dat die website dan niet werkt in alle browsers, langzaam laadt of onbruikbaar is op mobiele telefoons.
    • De kosten om een site te laten toetsen, zijn relatief gering. Een toetsing zorgt voor onafhankelijke duidelijkheid over de kwaliteit van de opgeleverde website.
      Als u om kwaliteit vraagt, wilt u controleren of de leverancier kwaliteit levert. Daarvoor is het Waarmerk drempelvrij.nl. Op de totale kosten van een webproject zijn de kosten voor toetsing meestal maar een klein percentage. Bekijk Laten inspecteren voor meer informatie.
    • Goede leveranciers werken voor een groot deel al volgens WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2.
      Het toepassen van webrichtlijnen hoeft voor een goede leverancier niet veel extra te kosten. Elke leverancier die meegaat met zijn tijd bouwt al volgens webstandaarden, zorgt voor betekenisvolle code en houdt structuur en vormgeving gescheiden. Zo voldoet hij al aan een groot deel van WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2.
    • WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 zorgen vooral voor kosten als ze pas in de laatste projectfasen, of achteraf, worden toegepast.
      Als WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 pas in de laatste fasen van een project een rol gaan spelen kan het wel duur worden. Dan moet code die niet aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 voldoet achteraf worden gecorrigeerd. Dat kan een tijdrovende bezigheid zijn. Het aanpassen van bestaande websites is om die reden ook niet altijd een goedkope klus.
      Het is daarom belangrijk WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 al vroeg in het proces een rol te geven, dus ook bij de initialisatie, de aanbesteding en de gunning. Dan kunt u met de opdrachtnemer duidelijk en contractueel afspreken dat er aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 wordt voldaan. 
    • Meer content betekent vaak ook meer kosten.
      Hoe meer content, hoe meer kosten. Daar is niets aan te doen. Het laten voldoen aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 van grote hoeveelheden content, en dan met name video's, animaties of pdf-bestanden, is een klus die tijd en dus geld kan kosten. Aan de andere kant hebben die video's, animaties en pdf-bestanden een doel: het informeren van uw bezoekers. Ervoor zorgen dat ál uw klanten de informatie op uw site kunnen zien en begrijpen is een belangrijke vorm van klantvriendelijkheid.
  5. Argument: "WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 vormen een projectrisico"

    Integendeel! Gebruik van WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 in een webproject vergroot juist de kans dat het project binnen de gestelde tijd en het gestelde budget wordt gerealiseerd. Door WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 te eisen en het opgeleverde resultaat te laten toetsen zorgt u er namelijk voor dat de leverancier een website van hoge kwaliteit bouwt.

    Tips voor projectleiders om succesvol met WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 om te gaan:

    • Zorg dat u zelf het nut en doel van WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 goed begrijpt.
    • Geef WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 in alle fasen van het project een rol.
    • Kies voor een opdrachtnemer (leverancier) die aantoonbare ervaring heeft met succesvolle toepassing van WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2. Het register van toegankelijke websites op de site van Stichting drempelvrij.nl is een goed begin. In dit overzicht is voor veel websites ook de naam van de bouwer opgenomen.
    • Plan op verschillende momenten in het project controles in, en voer ze ook echt uit.
    • Accepteer bij de formele oplevering het eindresultaat alleen als de leverancier kan aantonen dat de website aan alle richtlijnen van WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 voldoet. Maak een toets vast onderdeel van de werkzaamheden.
  6. Argument: "Als je één fout maakt, voldoe je meteen niet meer aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2"

    Dit klopt niet: bij de toetsing van een website wordt gekeken of het om een enkel foutje gaat (een incidentele fout), of om een structureel probleem. Bij veel controlepunten van de toetsing wordt een fout pas structureel genoemd (en dus afgekeurd), als het aantal gevonden fouten van dat type meer is dan 10 procent van het totaal. Bekijk het Evaluatiedocument voor de details. In dit document is uitgelegd hoe een steekproef wordt samengesteld van de te toetsen website, hoe een inspectie verloopt en hoe de uitkomsten van de inspectie worden geïnterpreteerd.

  7. Argument: "Het waait wel weer over met WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2"

    Dat klopt niet. Met enige regelmaat zijn de Webrichtlijnen onderwerp van discussie in de Tweede Kamer. De reden is dat bepaalde groepen van de bevolking worden buitengesloten doordat veel overheidswebsites onvoldoende toegankelijk zijn. De overheid zet steeds nadrukkelijker in op ICT, en het internet wordt steeds meer als belangrijk kanaal voor informatievoorziening en dienstverlening ingezet. Wanneer overheidswebsites niet voor iedereen even goed toegankelijk zijn, draagt dit bij aan de zogenoemde 'digitale kloof'.

    In het verleden heeft zorg om die digitale kloof onder meer geleid tot een Kamermotie (Madsen/Fierens, april 2006), het Besluit Kwaliteit Rijksoverheidswebsites (ministerraad, juni 2006) de opname van de Webrichtlijnen als prioriteit op het gebied van E-toegang in het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-Overheid (NUP, dec. 2008), de opname van Webrichtlijnen en Webrichtlijnen versie 2 door de Nederlandse overheid als open standaard (College Standaardisatie, juni 2011).

    Regelgeving omtrent Webrichtlijnen

  8. Argument: "Het is niet héél belangrijk, want er is geen sanctie als je niet voldoet"

    WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 zijn ontwikkeld op verzoek van de leden van de Tweede Kamer. Zij hechten groot belang aan toegankelijkheid en kwaliteit van digitale (overheids-)informatie. WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 zijn dus heel belangrijk: informatie op het internet moet voor iedereen toegankelijk zijn.

    Voldoen aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 is geen eis die wettelijk is vastgelegd. Er zijn daarom ook geen sancties bij niet voldoen. Wetgeving wordt door de Nederlandse overheid gezien als een zwaar beleidsmiddel, dat pas wordt overwogen als andere middelen niet het beoogde effect hebben. Andere middelen zijn bijvoorbeeld een kabinetsbesluit of een bestuurlijk akkoord. Beide bestaan voor WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2. Dat er geen sanctie is, betekent dus niet dat WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 niet belangrijk zijn. Door het kabinetsbesluit en het bestuurlijk akkoord hebben zowel de Rijksoverheid als de provincies, waterschappen en gemeenten afgesproken dat zij aan WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 gaan voldoen. Lees er meer over bij Regelgeving omtrent Webrichtlijnen.

    Toegankelijkheid van dienstverlening via internet is vastgelegd in een wet. De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte is in de loop van 2010 ook van kracht geworden op goederen en diensten, inclusief dienstverlening via internet. Uw website mag dan dus niemand meer achterstellen of uitsluiten, ook niet op grond van handicap.

  9. Argument: "De drempelvrij.nl inspectie van de website is willekeurig"

    Dat klopt niet. Het kader voor inspectie is opgesteld door de normcommissie en vastgesteld door het bestuur van de Stichting drempelvrij.nl. In dit kader is aangegeven hoe een steekproef van de website wordt samengesteld en wat per onderdeel de foutmarge mag zijn. De inspectie-instellingen hanteren dit kader voor de inspectie. Ook moeten de inspectie-instellingen voldoen aan gespecificeerde eisen. 

    Indien er sprake is van verschillende interpretaties van een onderwerp dan wordt dit in de normcommissie behandeld. Vervolgens wordt vastgesteld hoe dit onderwerp beoordeeld dient te worden.

  10. Argument: "Bij WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 is het alles of niets, het geeft geen beeld van de ontwikkeling"

    Dit klopt niet. WCAG 2.0 / Webrichtlijnen 2 kennen drie niveaus, waarbij het eerste niveau de minimale eisen bevat die nodig zijn om toegankelijkheid te borgen, het tweede niveau de website voor meer groepen toegankelijk maakt en het hoogste niveau naast toegankelijkheid ook de kwaliteit en duurzaamheid borgt.

    Als een deel van de website voldoet aan drempelvrij niveau 1, 2 of 3 mag het oranje logo op de homepage worden geplaatst.

    Als de website voor een aantal succescriteria voldoet aan een hoger niveau, wordt dit vermeld in het rapport dat bij het logo hoort. Bijvoorbeeld: de website voldoet aan niveau 1 en heeft daarnaast nog enkele criteria gehaald op niveau 2. 

  11. Argument: "De inspectie door drempelvrij.nl is overbodig; webeigenaren zijn prima in staat zelf te verklaren dat zij toegankelijk zijn"

    In principe zijn webeigenaren gerechtigd om een verklaring van conformiteit op te stellen, mits deze voldoet aan de eisen van een objectieve verklaring. Deze verklaring heeft naast een technisch rapport een checklist waarbij een risicoanalyse is geleverd. Bij wijzigingen dient de verklaring te worden aangepast.

    In de praktijk is er tot op heden geen correcte verklaring van conformiteit opgeleverd. Door het uitvoeren van een inspectie door drempelvrij.nl is de onafhankelijkheid en het risicomanagement geborgd bij de Stichting drempelvrij.nl.