Archief 2012

Digitale dienstverlening gemeenten nog steeds onder de maat

Viziris en CG-Raad hebben onderzoek naar digitale toegankelijkheid laten uitvoeren onder inwoners van 58 willekeurige gemeenten. Specifieke dienstverlening aan de burger maar ook andere praktische informatie bleek slecht vindbaar of niet bruikbaar. En dat terwijl de meerderheid van de respondenten wel ervaring had met het gebruik van internet. De conclusie is dan ook dat de dienstverlening via het internet nog altijd te kort schiet.

Het onderzoek, in de vorm van een digitale enquête, is uitgevoerd in de periode januari-februari 2012. Deelnemers aan het onderzoek kregen een aantal opdrachten: Informatie opzoeken over het ophalen van groenafval en het vinden van informatie over en het aanvragen van een gehandicaptenparkeerkaart. Meer dan 50% van de respondenten was niet in staat om de gevraagde informatie eenvoudig op de website van zijn of haar gemeente te raadplegen. 29% kon deze informatie zelfs helemaal niet vinden. 58% lukte het niet om online de gehandicaptenparkeerkaart aan te vragen.

Van de respondenten gaf 36% aan een beperking te hebben. 58% was blind of slechtziend, 14% had een handbeperking en 19% had meer dan één beperking. De meerderheid van deze doelgroep (55%) gaf aan ervaring te hebben met het lezen, zoeken en winkelen op internet. Opvallend was dat de respondenten bij de drie gemeenten in het onderzoek die in het bezit zijn van een Waarmerk drempelvrij.nl certificaat (Leiden, Breda en Den Haag) geen problemen hebben ondervonden bij zoeken of invullen van informatie.

Eerder deed Stichting Accessibility onderzoek naar de toegankelijkheid van websites van gemeenten. Daaruit bleek dat 92% van de websites niet voldeed aan de richtlijnen voor minimale toegankelijkheid. 

De uitkomsten van dit onderzoek laten zien wat dit in de praktijk betekent voor gebruikers: burgers met en zonder beperking kunnen niet overweg met verreweg de meeste websites van gemeenten. Met de verdergaande digitalisering van de dienstverlening van de overheid ziet de CG-Raad dit als een groot probleem.

In 2008 zijn er tussen de diverse overheden afspraken gemaakt om in 2010 aan de Webrichtlijnen te gaan voldoen. Hierin zijn eisen voor toegankelijkheid van websites vastgelegd. Het voldoen aan de Webrichtlijnen wordt aangetoond met een Waarmerk drempelvrij.nl certificaat. De Minister van BZK heeft aangegeven met een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) te komen als niet op korte termijn wordt voldaan aan de richtlijnen.

De CG-Raad pleit er voor om bij de bouw van elke nieuwe website van de overheid, in het bijzonder die van gemeenten, het behalen van een Waarmerk drempelvrij.nl certificaat verplicht te stellen. Het zou daarnaast goed zijn als gemeenten, naar model van de Rijksoverheid, alle websites op eenzelfde wijze zouden presenteren. Dat zorgt voor een eenduidige presentatie naar de burger en scheelt naar verwachting enorm in de ontwikkelkosten.

Voor meer informatie: r.vanhouten@viziris.nl

Gebruikers aan zet

Viziris en CG-Raad zijn erg blij met de reacties van de respondenten op de enquête digitale dienstverlening gemeenten. Het is een snel en effectief middel gebleken dat zij vaker willen gebruiken.

Een aantal respondenten heeft aangegeven contactpersoon te willen zijn om de digitale gemeentelijke toegankelijkheid kritisch te volgen. Wilt u dat ook, meld u dan aan bij Roel van Houten van Viziris, e-mailadres: r.vanhouten@viziris.nl

Evaluatiedocument Webrichtlijnen versie 2 in Betaversie gereed

Vanuit de normcommissie – De normcommissie heeft de afgelopen periode intensief gewerkt aan het tot stand brengen van het evaluatiedocument voor Webrichtlijnen versie 2. Dit document beschrijft hoe een website moet worden geëvalueerd om te kunnen nagaan of die voldoet aan Webrichtlijnen versie 2. Doel is een zo betrouwbaar mogelijke uitspraak te kunnen doen over de mate waarin een website of deel van een website in overeenstemming is met de internationale toegankelijkheidseisen (WCAG 2.0), of voldoet aan de meer uitgebreide set kwaliteitscriteria: Webrichtlijnen versie 2.

In de normcommissievergadering van 15 maart 2012 is de Betaversie van het evaluatiedocument Webrichtlijnen versie 2 vastgesteld. Nu dit document in de Betaversie gereed is, start de fase waarin door de inspectie-instellingen een testrun/referentie-implementatie wordt uitgevoerd. Het doel hiervan is onder andere om vast te stellen of de evaluatiemethode leidt tot eenduidige vaststelling van de scope en de steekproef, of de foutmarge van 10% moet worden bijgesteld en welke vragen er tijdens het inspectieproces bovenkomen. Kortom: de evaluatiemethode zelf wordt getest. 

De opdracht voor de testrun van een website door drie inspectie-instellingen wordt door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) verstrekt. Deze opdracht zal na verstrekking een doorlooptijd van zes weken hebben. Op grond van de resultaten en bevindingen wordt het evaluatiedocument Webrichtlijnen versie 2 vastgesteld.
De verwachting is dat het medio juli technisch mogelijk is om websites voor Webrichtlijnen versie 2 inspecties aan te bieden. In verband met het ontwikkelen van andere documenten die nodig zijn voor het inspectieproces kunnen de inspectie-instellingen vanaf najaar 2012 de Webrichtlijnen versie 2 toepassen en kunnen websites erop geïnspecteerd en van een drempelvrij logo voorzien worden.

De datum tot formele invoering voor de bv Nederland, in het bijzonder voor de overheden, is echter nog niet formeel vastgesteld. Daartoe dient de overheid een besluit te nemen over het compliance niveau en de termijn waarop zij dit verplicht wil stellen, gerelateerd aan het Rijksbesluit en de i-NUP. Het bestuur van de Stichting Waarmerk drempelvrij.nl heeft besloten om het evaluatiedocument Webrichtlijnen versie 2 niet te publiceren hangende de besluitvorming over het compliance niveau en over het proces om de toegankelijkheid te realiseren.

Feit of fictie: alle websites van de overheid eind 2012 toegankelijk!

Alle websites van de rijksoverheid en zelfstandige bestuursorganen (ZBO's) moeten eind 2012 aan de Webrichtlijnen voldoen. Websites van gemeenten moeten eind 2012 aan de minimale toegankelijkheidseisen voldoen. Als in zomer 2012 blijkt dat de gemeenten deze deadline niet halen, stelt de minister een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) op om gemeenten te verplichten. Deze AMvB kan per 1 januari 2013 van kracht zijn. 
Dit heeft minister Spies van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in het Algemeen Overleg van 1 maart 2012 toegezegd aan de leden van de vaste Kamercommissie van Binnenlandse Zaken. De minister wil geen nieuwe regeling, maar daadkrachtig sturen op resultaten op grond van de gemaakte afspraken in het i-NUP.

De leden van de vaste Kamercommissie hebben aangegeven geen genoegen te nemen met intenties en beloften. Daarbij benadrukte mevrouw Van der Burg (VVD) dat de ZBO’s toegankelijk moeten zijn voor mensen die juist digitaal alles moeten regelen op het moment dat ze een uitkering krijgen. Op de vraag van mevrouw Hachchi (D66) aan minister Spies wat haar verwachting is over het behalen van de genoemde deadlines, heeft de minister aangegeven dat zij ervan uitgaat dat alle betrokken partijen de intentie hebben om de gemaakte afspraken na te komen.

De vraag is, waarop zij haar verwachtingen baseert. Want tot op de huidige dag zijn de afspraken keer op keer niet nagekomen en is de toegankelijkheid van de websites niet gerealiseerd. De minister heeft de aangedragen ideeën van de leden van de vaste Kamercommissie en de experts niet overgenomen. In een tijd van bezuinigingen is het een goed idee om gezamenlijk één toegankelijk websitesysteem te bouwen waarin iedere gemeente een eigen logo, kleur en informatie kan plaatsen. Daarmee voorkom je dat iedere gemeente een eigen websitesysteem moet laten bouwen. De Rijksoverheid toont zelf aan hoe goed dit functioneert met www. rijksoverheid.nl. Bovendien lukt het niet zonder een intensieve begeleidingscampagne.

Meer informatie over de Webrichtlijnen op www.drempelvrij.nl en over het Algemeen Overleg van 1 maart jl. op http://www.tweedekamer.nl/kamerleden/commissies/biza/verslagen.jsp.

Helft nieuwe gemeentewebsites ontoegankelijk

Blinden en slechtzienden kunnen geen aangifte doen op politie.nl

Bij veel websites van gemeenten en Zelfstandige Bestuursorganisaties (ZBO's) is het droevig gesteld met de toegankelijkheid voor mensen met een handicap. Van de 23 gemeenten die vanaf 1 juli 2011 een nieuwe website hebben, voldoen er 12 niet aan de minimale toegankelijkheidseisen van het Waarmerk drempelvrij.nl. Bij de een is de gemeentegids alleen met de muis bedienbaar, bij de ander hebben filmpjes geen ondertiteling, of kan de afvalkalender niet worden gevonden.

Slecht gesteld is het ook met formulieren op veel sites van Zelfstandige Bestuursorganen. Op politie.nl kunnen mensen die geen muis kunnen gebruiken digitaal geen aangifte doen. Op uwv.nl kunnen formulieren zoals het Ingebrekestellingsformulier niet door visueel gehandicapten worden ingevuld.

De overheid vindt dat alle burgers mee moeten kunnen doen in de digitale samenleving. Door de grote bezuinigingen dwingen organisaties de burgers zoveel mogelijk via internet zaken met hen te doen. Dan moet dat digitale kanaal wel toegankelijk zijn.

Het wrange is dat deze problemen zijn op te lossen door drie maatregelen te nemen:

• Ten eerste, kies een webbouwer die aangetoond heeft drempelvrij te kunnen bouwen.
• Ten tweede, betaal hem pas als hij het logo van dit waarmerk overhandigt.
• Ten derde, richt als organisatie je documentenstroom zo in, dat de definitieve versies op papier en op internet toegankelijk zijn voor iedereen. 

De toegankelijkheid van gemeentesites is op 1 maart in de Tweede Kamer aan de orde in de Commissie Binnenlandse Zaken. De hartenkreet vanuit de mensen met een internetbeperking is: minister neem sancties als de toegankelijkheid van gemeenten en ZBO's niet verbetert.

Viziris, koepelorganisatie van mensen met een visuele beperking
www.viziris.nl www.ooglijn.nl

Chronisch zieken en Gehandicapten Raad Nederland
www.cg-raad.nl

Meer informatie
Toegang tot informatie op internet is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Webbouwers, ontwerpers en redacteuren moeten bij het maken van een website rekening houden met (internationale) standaarden om ervoor te zorgen dat iedereen, ook mensen met een functiebeperking, toegang heeft tot online informatie. Om de toegankelijkheid van een website te controleren, bestaat er in Nederland het Waarmerk drempelvrij.nl dat een-op-een aansluit op die internationale richtlijnen.
Dit Waarmerk heeft net als een zwemdiploma verschillende niveaus: van minimale toegankelijkheid (zwemdiploma A) tot de Webrichtlijnen van de overheid (reddingszwemmen). Om er bijvoorbeeld voor te zorgen dat mensen met een visuele handicap informatie uit een afbeelding kunnen waarnemen, kan men een tekstuele beschrijving meegeven aan een afbeelding. Voor mensen die geen muis kunnen gebruiken, moeten links met het toetsenbord te activeren zijn. Doven en slechthorenden hebben ondertiteling van filmpjes nodig.

Digitale toegankelijkheid overheidwebsites nog steeds niet vanzelfsprekend

Op de opiniepagina van de Volkskrant geeft Matt Poelmans, vicevoorzitter van de Stichting Waarmerk drempelvrij.nl, vandaag aan dat digitale toegankelijkheid nog steeds te wensen overlaat. Er moet nog heel veel gebeuren voordat de digitale dienstverlening van de overheid een succes kan worden.  

Lees het artikel op www.volkskrant.nl.

Nationaal Congres Online Toegankelijkheid

Op 24 november 2011 vond in de RAI in Amsterdam het Nationaal Congres Online Toegankelijkheid plaats. Namens de Stichting Waarmerk drempelvrij.nl was Matt Poelmans een van de sprekers (foto: Eric van Nieuwland). U kunt zijn bijdrage hier downloaden.
Ook was drempelvrij.nl met een stand aanwezig.

Een uitgebreid verslag van het congres vindt u op www.congrestoegankelijkheid.nl/verslag.

Hoe toegankelijk is de website van uw gemeente?

Op 5 januari 2012 is de VCP Nieuwsbrief over de digitale toegankelijkheid van gemeenten verschenen. Wilt u weten hoe toegankelijk de website van uw gemeente is? Door een test in te vullen en te versturen, kunt u zelf bijdragen aan het bevorderen van de toegankelijkheid van de gemeente-site. 

Meer informatie vindt u op http://www.programmavcp.nl/nieuwsbrieven/nieuwsbrief-toegankelijkheid-6-3166.html.